Stratejik karar desteği

Elinizdeki raporlar birbirini tutmuyorsa hangi seçenekle ilerlemelisiniz?

Birbiriyle çelişen araştırma, rapor ve verileri tarih, örneklem ve yöntemleriyle yan yana koyar, dayanağı zayıf olanı ayıklarız. Teslim: karar notu (bulguları, dayanaklarını ve seçenekleri tek belgede karşılaştıran rapor bölümü), senaryolar ve belirsizlikler, izlenecek göstergeler.

Bu soruyla talep oluşturun

Soru formda düzenlenebilir · talep göndermek satın alma yükümlülüğü doğurmaz

Temsili karar notunu görün

Temsili örnek · gerçek müşteri verisi değildir

Akademisyen veya sektör uzmanı olarak katkı vermek istiyorsanız Akademisyen Sektör uzmanı

Rahatsız edici soru

Karar, odadaki en yüksek sesin mi oluyor?

Masada üç rapor var, üçü de başka şey söylüyor. Sonunda karar, odadaki en kıdemli kişinin ya da en yüksek sesin oluyor. Buna “tecrübe” deniyor; çoğu zaman sınanmamış bir varsayımdır.

6 kat

Büyük iş kararlarında karar sürecinin kalitesi, sonuçtaki farkın analiz miktarına göre bu kadar daha fazlasını açıkladı. Yönetici beyanı; ilişki, nedensellik değil.

Kaynak: McKinsey Quarterly (Lovallo, Sibony), 2010 · küresel, ülke kırılımı yok; yöneticilerin raporladığı 1.048 büyük karar · danışmanlık yayını, yönetici beyanı · ilişki gösterir, nedensellik değil; hakemli değil; Türkiye verisi değildir · Kanıt: LS2010

Karşı görüş

“Biz bu işi sezgiyle büyüttük. Bu kadar rapor ve analiz büyük şirketlerin lüksü.”

Bizim görüşümüz

Sezgi değerlidir; ama kimse sınamıyorsa bir tahmindir. Dönemin TÜAD Başkanı’nın Şubat 2025’te aktardığına göre Türkiye’de kişi başı araştırma harcaması 0,96 dolar (Kanıt: TR-TUAD); yani pek çok karar araştırmaya dayanmadan alınıyor olabilir.

Size daha çok rapor önermiyoruz. Elinizdeki raporları tarih, örneklem ve yöntemiyle yan yana koyup dayanağı zayıf olanı ayıklıyoruz. Aynı McKinsey çalışmasının uyarısı da açık: Mükemmel analiz bile, karar süreci ona söz hakkı tanımazsa işe yaramıyor (Kanıt: LS2010).

Bu kutudaki kaynaklar

  • Marketing Türkiye, dönemin TÜAD Başkanı açıklaması, 2025 · Türkiye ve ülke karşılaştırması; 2023 verisi, dolar bazlı · sektör basını; konuşmacı sektör derneği başkanı ve bir araştırma şirketinin yöneticisi · dolar bazlı, kur etkisi büyük · Kanıt: TR-TUAD
  • McKinsey Quarterly (Lovallo, Sibony), 2010 · küresel, ülke kırılımı yok; yöneticilerin raporladığı 1.048 büyük karar · danışmanlık yayını, yönetici beyanı · ilişki gösterir, nedensellik değil; hakemli değil; Türkiye verisi değildir · Kanıt: LS2010

Bu araştırma hangi kararı destekler, hangisini desteklemez?

Destekler

  • Birbiriyle çelişen araştırma, rapor ve verileri tarih, örneklem ve yöntemleriyle yan yana koymak.
  • Çelişkinin farklı dönemden, farklı örneklemden ya da farklı soru metninden gelip gelmediğini görmek.
  • Dayanağı zayıf kaynağı ayıklamak ve neden ayıklandığını yazmak.
  • Seçenekleri dayanakları, riskleri ve belirsizlikleriyle karşılaştırmak.

Desteklemez

  • Karar notu kararı sizin yerinize vermez; seçenekleri dayanaklarıyla karşılaştırır.
  • Örneklemi veya tarihi belirsiz bir kaynak, karar dayanağı olarak kullanılmaz.
  • Eksik bilgiyi tahminle doldurmaz. Bir seçeneği değerlendirmek için gereken bilgi yoksa bu, belirsizlik olarak yazılır; gerekirse ek saha çalışması ayrı bir seçenek olarak önerilir.

Size ne teslim edilir?

  • Karar notu

    Bulguları, dayanaklarını ve seçenekleri tek belgede karşılaştıran rapor bölümü. Her dayanağın tarihi, örneklemi, yöntemi ve sınırı yazılıdır; dayanak yapılmayan kaynaklar nedenleriyle ayrıca listelenir.

  • Senaryolar ve belirsizlikler

    Her seçeneğin hangi koşulda güçlendiği, hangi koşulda zayıfladığı ve neyin henüz bilinmediği.

  • İzlenecek göstergeler

    Karardan sonra seçeneğin işleyip işlemediğini gösterecek işaretler.

Kanıt kartı (Temsili örnek)

Temsili örnek
Soru
İade bilgilendirmesini standartlaştırmalı mıyız?
Tarih
Örnek saha dönemi
Örneklem
4 mağaza × 2 ziyaret
Yöntem
Kaynak incelemesi: saha gözlemleri ve kurumun şikâyet özeti yan yana
Sınır
Akşam vardiyası verisi yok; seçenek bu veriyle yeniden sınanmalı
Not
Örneklemi belirtilmemiş şikâyet özeti dayanak yapılmadı.

Teslimatın biçimini gösterir; gerçek müşteri veya saha verisi değildir.

Bu kart nasıl okunur?

Biçimini görmek için temsili karar notuna ya da örnek raporun tamamına bakın.

Nasıl ilerler?

  1. Talep

    Karar sorusunu, kararı vermeniz gereken tarihi ve elinizdeki raporları tarihleriyle birlikte yazarsınız.

  2. Kapsam

    Karar sorusu ve karar tarihi, incelenecek kaynaklar ve her birinin tarihi ve örneklemi, karşılaştırılacak seçenekler yazılı kapsama girer. Kapsam ve teklif onayımızla gönderilir; siz onaylamadan iş başlamaz.

  3. İnceleme

    Kaynaklar yan yana konur. Kapsama göre akademisyen veya sektör uzmanı değerlendirmesi alınır; uzman görüşü, dayandığı bulguyla birlikte ve görüş olarak yazılır.

  4. Karar notu

    Analizde yapay zekâ araçlarından yararlanılabilir; hiçbir bulgu insan incelemesi ve onayı olmadan karar notuna girmez.

Süre, kapsamla birlikte yazılı verilir; incelenecek kaynaklara ve ek saha ihtiyacına göre değişir. Ek saha çalışması gerekirse tipik bir proje 3–5 hafta sürer.

Örnek takvim Tipik proje: 3–5 hafta
  1. Senaryo ve brif 1 hafta
  2. Saha 1–2 hafta
  3. Analiz ve rapor 1 hafta

Yalnız ek saha çalışması gerekirse geçerlidir. Nokta sayısı ve il dağılımına göre değişir. Kesin takvim yazılı kapsamda yer alır.

Kararınızı vermeniz gereken tarihi talebinize yazarsanız takvimin buna uyup uymadığını kapsam önerisinde görürsünüz.

Kapsamı ve fiyatı ne belirler?

Fiyat, yazılı kapsamla birlikte verilir. Kapsamı ve dolayısıyla fiyatı belirleyen başlıca etkenler şunlardır:

  • incelenecek kaynakların sayısı ve kapsamı,
  • karşılaştırılacak seçenek sayısı,
  • akademisyen veya sektör uzmanı değerlendirmesi gerekip gerekmediği,
  • ek saha çalışması gerekip gerekmediği,
  • raporlama düzeyi.

Sitede fiyat rakamı yayımlamıyoruz; aynı karar, incelenecek kaynaklara ve ek saha ihtiyacına göre çok farklı kapsamlar gerektirebilir. Talebinize 1 iş günü içinde dönüş yapılır. Kapsam netleşince yazılı teklif 2 iş günü içinde gönderilir.

Sonuç neyi temsil eder, neyi etmez?

  • Karar notu kararı sizin yerinize vermez; seçenekleri dayanaklarıyla karşılaştırır.
  • Örneklemi veya tarihi belirsiz bir kaynak, karar dayanağı olarak kullanılmaz.
  • Kaynaklar değişirse notun hangi bölümünün etkilendiğini belirtiriz; yeniden inceleme ayrıca kapsamlanır.

Kimler katkı verir?

  • Akademisyen kapsama göre araştırma tasarımı, örneklem ve analiz bakımından kaynakları inceler.
  • Sektör uzmanı kapsama göre bulguları kendi sektörünün bağlamında değerlendirir ve seçeneklerin uygulanabilirliğine görüş verir.
  • Ek saha çalışması gerekirse görevler İlyas Altındağ saha ağıyla yürütülür.

Kimin hangi görevi üstleneceği bizim onayımızla kesinleşir.

Akademisyen veya sektör uzmanı olarak katkı vermek istiyorsanız akademisyen ve sektör uzmanı rollerini inceleyin.

Verileriniz nasıl korunur?

  • Talep formuna müşteri veya çalışan adı, telefon numarası gibi kişisel veriler yazmanız gerekmez; yazmamanızı rica ederiz.
  • Talep verileri Türkiye’deki sunucularda işlenir ve yurt dışına aktarılmaz.
  • Sitede çerez, reklam kodu ya da üçüncü taraf takip kodu kullanılmaz; yalnız kişiyi tanımlamayan, çerezsiz günlük toplam sayımlar tutulur.

Ayrıntılar KVKK Aydınlatma Metni'nde yer alır.

Sık sorulan sorular

“Raporları zaten okuduk; yeni bir şey çıkar mı?”

Karar notu, her kaynağın neye dayandığını yan yana koyar. Çelişkinin farklı dönemden, farklı örneklemden ya da farklı soru metninden gelip gelmediği böyle görünür. Dayanağı zayıf kaynak ayıklandığında seçenekler arasındaki fark netleşebilir; netleşmiyorsa bu da bir bulgudur ve öyle yazılır.

“Bir yapay zekâ aracına özetletsek olmaz mı?”

Özet, kaynağın örneklemini ve tarihini kendiliğinden kontrol etmez. Analizde yapay zekâ araçlarından yararlanılabilir; ancak hiçbir bulgu insan incelemesi ve onayı olmadan karar notuna girmez. Örneklemi veya tarihi belirsiz bir kaynak dayanak yapılmaz.

“Uzman görüşü nasıl yazılır?”

Uzman görüşü, dayandığı bulguyla birlikte ve görüş olarak yazılır; bulgunun yerine geçmez. Hangi uzmanlığın gerektiği kapsamda belirlenir.

“Karar notu bizim yerimize karar verir mi?”

Hayır. Seçenekleri, dayanaklarını, risklerini ve belirsizliklerini karşılaştırır. Kararı siz verirsiniz; not, kararınızı kurum içinde gerekçesiyle anlatırken elinizde duran belgedir.

Fiyat, gizlilik, saha kuralları ve raporla ilgili diğer sorular Sık sorulan sorular sayfasında; satın alma ve sözleşme koşulları Kurumsal sayfasında yanıtlanır.

Sorunuz bu mu?

“Elimizdeki raporlar birbirini tutmuyor; hangi seçenekle, hangi koşulla ilerlemeliyiz?”

Bu soruyla başlayın; formda kendi durumunuza göre düzenleyebilirsiniz.

Bu soruyla talep oluşturun