Kanıt kimliği OOS-01
Aynı bulgu: CH-06 (Bayi, distribütör ve franchise kanalında temsil ve denetim)
Kaynak türü: Basın · dernek · platform
Stok yokken müşterinin %26’sı o anda başka markaya geçiyor (küresel)
Dünya genelinde stoksuzlukla karşılaşan tüketicilerin kendi beyanlarına göre (8 kategorinin ortalaması): %31’i ürünü başka mağazadan alıyor, %26’sı başka markaya geçiyor, %19’u aynı markanın başka boy ya da çeşidini alıyor, %15’i alımı erteliyor, %9’u hiç almıyor. Yani müşterilerin dörtte birinden fazlası o anda rakip markaya geçiyor.
- Rakam
- %31 başka mağazadan alıyor; %26 başka markaya geçiyor; %19 aynı markanın başka ürününü alıyor; %15 erteliyor; %9 hiç almıyor (8 kategorinin ortalaması)
- Ülke
- Dünya geneli (ABD, Avrupa, diğer bölgeler). Türkiye için ayrı kırılım yok.
- Veri türü
- Tüketici anketleri ve çalışma sentezi (beyan)
- Saha / veri
- 2002 ve öncesi
- Yayın
- 2002 (bülten 14 Ekim 2002)
- Sınırlar
- 2002 verisi; hızlı tüketim ve market kanalı; gerçek davranış değil, tüketici beyanı. Kategoriler arası fark çok büyük. Türkiye’ye uyarlanmaz.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama, ek rakamlar ve alıntı
- Örneklem
- 52 çalışmanın sentezi (16’sı daha önce yayımlanmış, 36’sı rapora özel); 29 ülkede 71.000’den fazla tüketici, 661 satış noktası, 32 ürün kategorisi. Tüketici tepkisi verisi bu çalışmaların 15’inden geliyor.
- Yayımlayan
- Grocery Manufacturers of America (GMA), Food Marketing Institute (FMI), CIES – The Food Business Forum. Yazarlar: Gruen, Corsten, Bharadwaj. Procter & Gamble hibesiyle hazırlanmış.
- Tarih ayrıntısı
- Rapor 2002; FMI basın bülteni 14.10.2002. Veriler 2002 ve öncesine ait.
- Kaynak türü
- Basın · dernek · platform. Sektör derneği raporu; akademisyenlerce hazırlanmış derleme ve tüketici anketi. Procter & Gamble hibesiyle hazırlanmış (üretici finansmanı).
- Doğrulamada okunan
- Tam metin (rapor PDF’i) ve basın bülteni (8 Ekim 2026)
- Konum
- Rapor, Exhibit 3
- Ek rakamlar
- Raflarda dünya ortalaması %8,3 stoksuzluk (Güneydoğu Avrupa’da yaklaşık %11, Kuzeybatı Avrupa’da %7’nin üzerinde). Tipik bir perakendeci stoksuzluk yüzünden satışlarının ortalama %4’ünü kaybediyor. Kategoriye göre başka mağazaya gidenler %21–43, hiç almayanlar %7–25.
- Sürüm
- 1
- Nasıl alıntılanır
- “Stok yokken müşterinin %26’sı o anda başka markaya geçiyor (küresel)”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 1, ilyasaltindag.com/kanitlar#OOS-01, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: supplychain247.com (dış site, OOS-01) · fmi.org (dış site, OOS-01)
Aynı kaynaktan (GMA, FMI, CIES 2002 stoksuzluk raporu): OOS-02, OOS-03, OOS-04
Stoksuzlukta kaybeden yalnız bayi değil: üretici potansiyel satışın %31’ini doğrudan kaybediyor (ABD)
ABD’de stoksuzlukta üretici potansiyel satışın %31’ini doğrudan kaybediyor: müşterilerin %20’si başka markaya geçiyor, %11’i hiç almıyor. Perakendecinin doğrudan kaybı %43 (%32’si başka mağazaya gidiyor, %11’i hiç almıyor). Diğer dilimler: %20 aynı markanın başka ürünü, %17 erteleme. Rapora göre üretici için en sorunlu tepki marka değiştirme.
- Rakam
- Üreticinin doğrudan kaybı %31 (%20 marka değiştirme + %11 almama); perakendecinin doğrudan kaybı %43 (%32 mağaza değiştirme + %11 almama). Diğer dilimler: %20 aynı marka ikamesi, %17 erteleme.
- Ülke
- ABD
- Veri türü
- Tüketici anketi (beyan)
- Saha / veri
- Belirtilmemiş (rapor 2002)
- Yayın
- 2002
- Sınırlar
- Yalnız ABD, 2002, tüketici beyanı, market kategorileri. İkame ürünün daha küçük ya da ucuz seçilmesinden doğan kısmi kayıp dahil değil; toplam kayıp daha yüksek olabilir.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama ve alıntı
- Örneklem
- 64 IRI pazarının her birinde en az 360 market alışverişçisi, toplam 23.000’den fazla tüketici; 11 ürün kategorisinin ortalaması.
- Yayımlayan
- GMA / FMI / CIES (Gruen, Corsten, Bharadwaj)
- Tarih ayrıntısı
- 2002
- Kaynak türü
- Basın · dernek · platform. Sektör derneği raporu (birincil).
- Doğrulamada okunan
- Tam metin (rapor PDF’i) (8 Ekim 2026)
- Konum
- Rapor s. 20, Exhibit 11
- Sürüm
- 1
- Nasıl alıntılanır
- “Stoksuzlukta kaybeden yalnız bayi değil: üretici potansiyel satışın %31’ini doğrudan kaybediyor (ABD)”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 1, ilyasaltindag.com/kanitlar#OOS-02, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: supplychain247.com (dış site, OOS-02)
Aynı kaynaktan (GMA, FMI, CIES 2002 stoksuzluk raporu): OOS-01, OOS-03, OOS-04
Sabır merdiveni: birinci seferde %70 idare ediyor, üçüncü seferde %30
Aktarılan bir takip çalışmasına göre ilk stoksuzlukta müşterilerin %70’i ikame bir ürün alıyor, %30’u almıyor; ikinci seferde %50’ye %50; üçüncü seferde yalnız %30’u ikame ediyor, %70’i almıyor. Rapor bunu, tüketicinin ihtiyacını giderek başka mağazalardan karşılayacağı şeklinde yorumluyor.
- Rakam
- İkame oranı %70 → %50 → %30; almama oranı %30 → %50 → %70 (1., 2. ve 3. stoksuzluk)
- Ülke
- Belirtilmemiş
- Veri türü
- Rapor içinde aktarılan tescilli çalışma
- Saha / veri
- Belirtilmemiş
- Yayın
- 2002
- Sınırlar
- Asıl çalışmanın adı, örneklemi ve ülkesi bilinmiyor (tescilli bir çalışma); rapor da bunun kalıcı mağaza değiştirmeyi doğrudan ölçmediğini belirtiyor. Müşterinin ihtiyacını giderek başka mağazadan karşılayacağı ifadesi ölçüm değil, raporun yorumudur. Kaç stoksuzluk deneyiminden sonra mağazanın kalıcı olarak değiştirildiğine dair dolaşımdaki bulgu yalnız ikincil aktarımla biliniyor; kullanmıyoruz.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama ve alıntı
- Örneklem
- Raporun aktardığı, adı verilmeyen tescilli bir takip çalışması; örneklem büyüklüğü ve ülke belirtilmemiş.
- Yayımlayan
- GMA / FMI / CIES (Gruen, Corsten, Bharadwaj)
- Tarih ayrıntısı
- 2002 raporunda aktarılmış
- Kaynak türü
- Basın · dernek · platform. Sektör raporu içinde ikincil aktarım.
- Doğrulamada okunan
- Tam metin (rapor PDF’i) (8 Ekim 2026)
- Konum
- Rapor s. 30, Exhibit 22
- Sürüm
- 2 · İkincil aktarımla bilinen eşik rakamı çıkarıldı.
- Nasıl alıntılanır
- “Sabır merdiveni: birinci seferde %70 idare ediyor, üçüncü seferde %30”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 2, ilyasaltindag.com/kanitlar#OOS-03, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: supplychain247.com (dış site, OOS-03)
Aynı kaynaktan (GMA, FMI, CIES 2002 stoksuzluk raporu): OOS-01, OOS-02, OOS-04
Stoksuzlukların %70–75’i son halkada, mağaza uygulamalarında doğuyor
Stoksuzlukların %70–75’i doğrudan mağaza uygulamalarından kaynaklanıyor: talebin hafife alınması, uzun sipariş süreçleri ve ürünün mağazada olup rafta olmaması. Dünya ortalamasında %47 mağaza siparişi ve tahmininden, %25 ürünün mağazada olup rafta olmamasından, %28 tedarik zincirinin üst halkalarından doğuyor.
- Rakam
- Stoksuzlukların %70–75’i mağaza kaynaklı (%47 mağaza siparişi ve tahmini; %25 ürün mağazada ama rafta değil); %28 tedarik zinciri kaynaklı (dünya ortalaması)
- Ülke
- Dünya geneli
- Veri türü
- Çalışma sentezi (meta-analiz)
- Saha / veri
- Belirtilmemiş (rapor 2002)
- Yayın
- 2002
- Sınırlar
- 2002, market kanalı. Bayi, distribütör ve franchise ilişkilerine doğrudan değil, benzetme yoluyla uygulanır.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama ve alıntı
- Örneklem
- Kök nedenleri ele alan 20 çalışma (raporun sentezlediği 52 çalışmanın içinden).
- Yayımlayan
- GMA / FMI / CIES (Gruen, Corsten, Bharadwaj)
- Tarih ayrıntısı
- 2002
- Kaynak türü
- Basın · dernek · platform. Sektör derneği raporu (derleme).
- Doğrulamada okunan
- Tam metin (rapor PDF’i) (8 Ekim 2026)
- Konum
- Rapor, Exhibit 2
- Sürüm
- 1
- Nasıl alıntılanır
- “Stoksuzlukların %70–75’i son halkada, mağaza uygulamalarında doğuyor”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 1, ilyasaltindag.com/kanitlar#OOS-04, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: supplychain247.com (dış site, OOS-04)
Aynı kaynaktan (GMA, FMI, CIES 2002 stoksuzluk raporu): OOS-01, OOS-02, OOS-03
Kâğıttaki üç basit kurala gerçekten uymak stoksuzluğu yaklaşık %40 azalttı
Mağazalarda bilinen üç basit kurala (raftaki boşluğu başka ürünle kapatmamak, ürünü saklamamak, raf etiketini doğru tutmak) gerçekten uymak, yeni bir çalışmada stoksuzluğu yaklaşık %40 azalttı. Perakendecilerin çoğunun bu konularda yazılı politikası vardı; ancak bu politikaların birçoğu uygulatılmıyordu.
- Rakam
- Kurallara uyumla stoksuzlukta yaklaşık %40 azalma; planogram uyumundaki %10’luk değişim stoksuzluk düzeyinde %1’lik değişime karşılık geliyor
- Ülke
- ABD ve Avrupa perakende
- Veri türü
- Saha çalışmaları sentezi (sektör ve akademi)
- Saha / veri
- Belirtilmemiş
- Yayın
- 2007
- Sınırlar
- Market ve eczane perakendesi. Üretici finansmanlı. %40’lık etki tek bir ek çalışmaya dayanıyor. Bayi ağına ancak “yazılı protokol ile uygulama arasındaki fark” benzetmesiyle taşınabilir.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama, ek rakamlar ve alıntı
- Örneklem
- Yazarların yürüttüğü ya da incelediği ABD ve Avrupa perakende saha çalışmaları. %40 bulgusu raporun tek bir yeni çalışmasına (kaynak: Data Ventures) dayanıyor; örneklem özette verilmemiş.
- Yayımlayan
- Grocery Manufacturers Association, Food Marketing Institute, National Association of Chain Drug Stores (NACDS); telif ortakları arasında P&G ve University of Colorado at Colorado Springs da var. P&G hibesiyle. Yazarlar: Thomas W. Gruen (UCCS), Daniel Corsten (IE Business School).
- Tarih ayrıntısı
- 2007 (rapor içinde 2007 ve 2008 tarihleriyle de anılıyor).
- Kaynak türü
- Basın · dernek · platform. Sektör derneği ve akademisyen ortak raporu (birincil). Procter & Gamble hibesiyle hazırlanmış.
- Doğrulamada okunan
- Tam metin (rapor PDF’i) (8 Ekim 2026)
- Ek rakam
- Planogram (raf yerleşim planı) uyumundaki %10’luk bir değişim, stoksuzluk düzeyinde %1’lik bir değişime karşılık geliyor.
- Sürüm
- 1
- Nasıl alıntılanır
- “Kâğıttaki üç basit kurala gerçekten uymak stoksuzluğu yaklaşık %40 azalttı”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 1, ilyasaltindag.com/kanitlar#OOS-05, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: nacds.org (dış site, OOS-05)
Gerçek saha deneyi: sadık müşterinin bile üçte biri ile üçte ikisi arası rakibe geçti
Hollanda’da gerçek bir saha deneyinde pazarın önde gelen beş markasının tüm ürün hattı seçili market şubelerinin raflarından kaldırıldı. Markaya sadık müşterilerin markaya göre %31 ile %65’i başka markaya geçti. Müşterilerin yaklaşık %45’i ise marka değiştirmeyi reddetti: ya başka mağazaya gitti ya da alımı erteledi.
- Rakam
- Marka değiştirme %31–%65 (markaya göre); mağaza değiştirme %14–%34 (çalışma geneli %24); erteleme %18–%46; marka değiştirmeyi reddedenler yaklaşık %45
- Ülke
- Hollanda (kırsal bölgede, nüfusu 5.000–10.000 olan köylerdeki düşük fiyatlı mağazalar)
- Veri türü
- Saha deneyi ve telefon anketi
- Saha / veri
- 1990’lar
- Yayın
- 1998
- Sınırlar
- 1990’lar verisi; tek ülke, tek zincir; yalnız markaya sadık müşteriler; hızlı tüketim. Aralığın alt ucu olan %31, yalnız 13 kişilik bir alt örneklemden geliyor; tek başına güçlü bir bulgu değildir.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama, ek rakamlar ve alıntı
- Örneklem
- Tek bir stoksuzluk yaşayan 590 markaya sadık tüketici (2.219 kişilik ilk örneklemden). Marka bazında 133 / 203 / 170 / 40 / 13 kişi. Hollanda’nın üçüncü büyük market zinciri; 5 kategoride 5 marka; yaklaşık 3 hafta raftan kaldırma, ardından telefon anketi.
- Yayımlayan
- European Journal of Marketing. Yazarlar: Verbeke, Farris, Thurik (Erasmus Üniversitesi ve University of Virginia).
- Tarih ayrıntısı
- Makale 1998 (geliş Ekim 1996, revizyon Temmuz 1997)
- Kaynak türü
- Hakemli yayın. Hakemli akademik makale (gerçek saha deneyi).
- Doğrulamada okunan
- Tam metin (makale PDF’i) (8 Ekim 2026)
- Konum
- Makale s. 1020 (Tablo VII) ve s. 1023
- Ek rakamlar
- Mağaza değiştirme markaya göre %14–34 (çalışma geneli %24); erteleme %18–46.
- Sürüm
- 1
- Nasıl alıntılanır
- “Gerçek saha deneyi: sadık müşterinin bile üçte biri ile üçte ikisi arası rakibe geçti”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 1, ilyasaltindag.com/kanitlar#OOS-06, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: personal.eur.nl (dış site, OOS-06)
Telefonda “ürün yok” derken ne söylendiği gelecekteki satışı etkiledi
Bir ABD katalog şirketinde telefon temsilcileri, ürün stokta olmadığında beş farklı konuşma metninden birini kullandı; temsilciler metinlere görünüşte rastgele atanmıştı. Siparişindeki tüm ürünler stoksuz çıkan müşterilerin sonraki 13 aydaki talebi, hiçbiri stoksuz çıkmayanlara göre yaklaşık %22 daha düşük oldu. Stoksuzluğun kısa vadeli fırsat maliyeti ortalama 13,13 dolar (%19). Müşteriyi beklemeye ikna etmek için indirim teklif etmek, test edilen yanıtlar arasında en az kârlı olanıydı.
- Rakam
- Gelecek talepte yaklaşık %22 düşüş (tüm kalemleri stoksuz olan müşterilerde); kısa vadeli fırsat maliyeti 13,13 dolar (%19). Firmanın deney dönemindeki gerçek stoksuzluk oranı %21,9.
- Ülke
- ABD (posta siparişiyle çalışan katalog perakendecisi)
- Veri türü
- Yarı deneysel saha testi (katalog şirketi verisi)
- Saha / veri
- Belirtilmemiş
- Yayın
- Kasım 2006
- Sınırlar
- Tek firma, katalog kanalı, ağırlıkla ev tekstili. Etki müşterinin yaşadığı stoksuzluk yoğunluğuna göre değişiyor.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama ve alıntı
- Örneklem
- 22.921 müşteri; 61 telefon temsilcisi (58’i etkin); 13 aylık takip. Firmanın deney dönemindeki gerçek stoksuzluk oranı %21,9.
- Yayımlayan
- Management Science (INFORMS). Yazarlar: Anderson (Kellogg), Fitzsimons (Duke), Simester (MIT).
- Tarih ayrıntısı
- Kasım 2006
- Kaynak türü
- Hakemli yayın. Hakemli akademik makale; büyük ölçekli yarı deneysel saha testi.
- Doğrulamada okunan
- Tam metin (makale PDF’i) (8 Ekim 2026)
- Konum
- Makale s. 1758 ve s. 1760
- Sürüm
- 1
- Nasıl alıntılanır
- “Telefonda “ürün yok” derken ne söylendiği gelecekteki satışı etkiledi”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 1, ilyasaltindag.com/kanitlar#OOS-07, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: kellogg.northwestern.edu (dış site, OOS-07)
Stok yokken kim neyi öneriyorsa satışı o kazanıyor
Online market alışverişi deneyinde, stoksuzluk anında belirli bir ikame ürünün önerilmesi, önerilen ürünün seçilme olasılığını önemli ölçüde artırdı ve alımdan vazgeçme oranını biraz düşürdü. Bu etki yalnız daha pahalı, şüphe uyandıran bir ürün önerildiğinde kayboldu.
- Rakam
- Nicel oran özette verilmemiş; bulgu nitel olarak “substantially increases” (önemli ölçüde artırır) diye ifade edilmiş
- Ülke
- Özette belirtilmemiş (yazarlar Belçika ve Hollanda üniversitelerinden)
- Veri türü
- Online market deneyi
- Saha / veri
- Belirtilmemiş
- Yayın
- 2006
- Sınırlar
- Satış personeli değil, online sistem önerisi; deney ortamı. Yüzdelik etki yalnız tam metinde.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama ve alıntı
- Örneklem
- Online market alışverişi deneyi (üç farklı stoksuzluk politikası karşılaştırılmış). Örneklem büyüklüğü özette belirtilmemiş.
- Yayımlayan
- Journal of Retailing 82(3):215–228, DOI 10.1016/j.jretai.2006.05.001. Yazarlar: Breugelmans, Campo, Gijsbrechts.
- Tarih ayrıntısı
- 2006
- Kaynak türü
- Hakemli yayın. Hakemli akademik makale (deney).
- Doğrulamada okunan
- Yalnız özet (8 Ekim 2026)
- Sürüm
- 1
- Nasıl alıntılanır
- “Stok yokken kim neyi öneriyorsa satışı o kazanıyor”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 1, ilyasaltindag.com/kanitlar#OOS-08, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: cris.maastrichtuniversity.nl (dış site, OOS-08)
Müşteri yardım bulamadığı için kaybolan satış: 165,6 milyar dolar (satıcı tahmini)
IHL Group’un 2025 tahminine göre küresel perakendede stoksuzluğun maliyeti 1,16 trilyon dolar. Bunun 165,6 milyar dolarlık kısmı “müşteri hizmeti başarısızlıkları”ndan, yani müşterinin yardım alacak kimseyi bulamamasından kaynaklanıyor. Boş raflar 690,9 milyar dolar, ürünün yerini bulamama 145,2 milyar dolar. Stoksuzluk ve fazla stokun toplam maliyeti 1,73 trilyon dolar, yani perakende satışlarının %6,5’i (2021’de %10,4’tü).
- Rakam
- Stoksuzluk 1,16 trilyon dolar; müşteri hizmeti kaynaklı kısım 165,6 milyar dolar; boş raflar 690,9 milyar dolar; ürün yerini bulamama 145,2 milyar dolar; toplam 1,73 trilyon dolar = perakende satışlarının %6,5’i (2025)
- Ülke
- Küresel
- Veri türü
- Model tahmini (sponsorlu satıcı raporu)
- Saha / veri
- Belirtilmemiş
- Yayın
- 2025 (aktarım 6 Ekim 2025)
- Sınırlar
- Satıcı tahmini; yöntem şeffaf değil ve birincil IHL raporu açılamadı. Dolaşımda farklı yıllara ait sürümleri var; yılıyla birlikte okunmalı. Türkiye payı yok.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama ve alıntı
- Örneklem
- IHL Group modellemesi. Kamuya açık özetlerde yöntem ve örneklem verilmemiş.
- Yayımlayan
- IHL Group. Sponsor ve yayan: Board International. Aktarım: British Retail Consortium (BRC).
- Tarih ayrıntısı
- 2025 çalışması (BRC aktarımı 6 Ekim 2025; infografik PDF’i Kasım 2025)
- Kaynak türü
- Satıcı · danışmanlık. Satıcı ve danışman raporu, sponsorlu model tahmini. Yöntem şeffaf değil; birincil IHL raporu açılamadı.
- Doğrulamada okunan
- İnfografik PDF’i ve ticari basın aktarımı (8 Ekim 2026)
- Sürüm
- 1
- Nasıl alıntılanır
- “Müşteri yardım bulamadığı için kaybolan satış: 165,6 milyar dolar (satıcı tahmini)”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 1, ilyasaltindag.com/kanitlar#OOS-09, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: board.com (dış site, OOS-09) · brc.org.uk (dış site, OOS-09)
Sistem başka diyor, raf başka: stok kayıtlarının %65’i hatalı çıktı
Bir perakendecinin 37 mağazasındaki yaklaşık 370.000 stok kaydının %65’i hatalıydı; sistemdeki rakam fiili stokla uyuşmuyordu. Hatayı azaltan etkenler arasında stok denetimi (sayım) uygulamaları var; mağaza ortamının karmaşıklığı ve dağıtım yapısı ise hatayı artırıyor.
- Rakam
- Stok kayıtlarının %65’i hatalı
- Ülke
- Ülke özette belirtilmemiş (tek perakendeci; yazarlar ABD’de)
- Veri türü
- Stok kaydı denetimi (şirket verisi)
- Saha / veri
- Belirtilmemiş
- Yayın
- Nisan 2008
- Sınırlar
- Tek zincir; bayi ağına genellenemez. “Sistem doğru diyor, saha farklı” olgusunun akademik bir örneği.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama, ek rakamlar ve alıntı
- Örneklem
- Tek bir perakende zincirinin 37 mağazası, yaklaşık 370.000 stok kaydı.
- Yayımlayan
- Management Science 54(4):627–641. Yazarlar: Nicole DeHoratius ve Ananth Raman (Harvard Business School).
- Tarih ayrıntısı
- Nisan 2008 (yayın)
- Kaynak türü
- Hakemli yayın. Hakemli akademik makale.
- Doğrulamada okunan
- Yalnız özet (8 Ekim 2026)
- Destekleyen bilgi
- Gruen ve Corsten 2007 (OOS-05’in kaynağı) dört çalışmada sistem stokunun fiili stokla birebir örtüşme oranını %32–45 olarak veriyor.
- Sürüm
- 1
- Nasıl alıntılanır
- “Sistem başka diyor, raf başka: stok kayıtlarının %65’i hatalı çıktı”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 1, ilyasaltindag.com/kanitlar#OOS-10, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: ideas.repec.org (dış site, OOS-10)
Komisyonlu acenteler ziyaretlerin %60–90’ında müşteriye uygun olmayan, pahalı ürünü önerdi
Hindistan’da komisyonla çalışan hayat sigortası acentelerine yapılan gizli müşteri saha deneylerinde acenteler, senaryoya göre ziyaretlerin %60–90’ında müşteriye uygun olmayan, açıkça daha kötü ve pahalı ürünleri önerdi. Vadeli (term) sigortanın en uygun olduğu müşterilerde acentelerin yalnızca %5’i sadece term önerirken %74’ü yalnızca yüksek komisyonlu birikimli (whole life) sigorta önerdi.
- Rakam
- Uygun olmayan ürün önerisi %60–90 (senaryoya göre); uygun müşteride sadece term önerisi %5’e karşı sadece whole life önerisi %74
- Ülke
- Hindistan
- Veri türü
- Gizli müşteri saha deneyi
- Saha / veri
- Belirtilmemiş
- Yayın
- 16 Ocak 2013 (çalışma sürümü); Mart 2017 (dergi)
- Sınırlar
- Sigorta sektörü, Hindistan. Komisyon yapısı bayi marjıyla birebir aynı değil. Rakamlar 2013 çalışma sürümünden; yayımlanan sürümde sayılar değişmiş olabilir.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama ve alıntı
- Örneklem
- Chennai ve Ahmedabad’da üç saha deneyi; 1.031 denetim ziyareti ve 60 pilot denetim.
- Yayımlayan
- Yazarlar: Anagol (Wharton), Cole (Harvard Business School), Sarkar (Harvard). Hakemli yayın: The Review of Economics and Statistics 99(1):1–15, Mart 2017. Açılan sürüm NBER konferans makalesi.
- Tarih ayrıntısı
- Çalışma sürümü 16 Ocak 2013; hakemli yayın Mart 2017
- Kaynak türü
- Çalışma kâğıdı. Akademik saha deneyi. Rakamlar 2013 çalışma kâğıdı sürümünden; hakemli sürümü 2017’de yayımlandı.
- Doğrulamada okunan
- Tam metin (çalışma sürümü PDF’i); dergi künyesi kayıttan (8 Ekim 2026)
- Konum
- Çalışma sürümü s. 2; Tablo II
- Sürüm
- 1
- Nasıl alıntılanır
- “Komisyonlu acenteler ziyaretlerin %60–90’ında müşteriye uygun olmayan, pahalı ürünü önerdi”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 1, ilyasaltindag.com/kanitlar#OOS-12, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: conference.nber.org (dış site, OOS-12) · ideas.repec.org (dış site, OOS-12)
Satış noktasındaki kişi markanızın sessiz temsilcisidir
Makalenin aktardığı önceki araştırmalara göre perakende satış personelinin önerileri, özellikle dayanıklı tüketim mallarında, müşterinin marka seçimini önemli ölçüde etkiliyor. Üreticiler için temel güçlük, mağaza satış personelinin kendi markalarını rakiplerin önünde önermesini sağlamak. Çalışma, personelin markayla özdeşleşmesinin marka savunuculuğu ve satış çabasına aracılık ettiğini test ediyor.
- Rakam
- Nicel oran yok (literatür tespiti ve yapısal model)
- Ülke
- Özette belirtilmemiş (yazarlar ve dergi ABD’de)
- Veri türü
- Anket (sayısal etki yok; önceki literatürün tespiti)
- Saha / veri
- Belirtilmemiş
- Yayın
- 1 Mart 2011
- Sınırlar
- Sayısal etki yok. “Önemli etki” tespiti önceki literatürün bulgusu. Personel beyanına dayanıyor.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama ve alıntı
- Örneklem
- Büyük bir ulusal perakendecinin dayanıklı tüketim bölümündeki satış personeli.
- Yayımlayan
- Journal of Personal Selling & Sales Management 31(2):123–140. Yazarlar: Vishag A. Badrinarayanan, Debra A. Laverie.
- Tarih ayrıntısı
- 1 Mart 2011
- Kaynak türü
- Hakemli yayın. Hakemli akademik makale.
- Doğrulamada okunan
- Yalnız özet (açık künye kaydı) (8 Ekim 2026)
- Sürüm
- 1
- Nasıl alıntılanır
- “Satış noktasındaki kişi markanızın sessiz temsilcisidir”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 1, ilyasaltindag.com/kanitlar#OOS-13, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: doi.org (dış site, OOS-13)
İngiltere: Marka sahipleri derneğinin verisine göre içki ikamesinin tüketiciye maliyeti 1999’da 40 milyon sterlin, test alımlarının yaygınlaştığı Kasım 2001’de 22 milyon sterlindi
İngiltere’de 1999’da içki servis eden her 12 işletmeden 1’i, en az bir içki markasında müşterinin istediği marka yerine başka içki veriyordu. Bunun tüketiciye maliyeti 40 milyon sterlin olarak hesaplandı. Ticaret Standartları görevlilerinin ziyaretleri ve test alımlarından sonra, Kasım 2001’e gelindiğinde bu maliyet 22 milyon sterline indi.
- Rakam
- İşletmelerin 12’de 1’i marka ikamesi yapıyordu; tüketici maliyeti 40 milyon sterlinden (Eylül 1999) 22 milyon sterline (Kasım 2001) indi
- Ülke
- Birleşik Krallık
- Veri türü
- Sektör derneği verisi (önce-sonra, kontrol grubu yok)
- Saha / veri
- Eylül 1999 ve Kasım 2001
- Yayın
- 5 Eylül 2002
- Sınırlar
- Önce-sonra karşılaştırması; kontrol grubu yok. Veri marka sahiplerinin kendi derneğinden (IFSP); düşüşü test alımlarına bağlayan yorum haberin. Eski veri; birincil dernek raporu açılamadı. Bu bir öneri değil, aldatıcı servis (genelde markalı şişelerin daha ucuz sıvıyla doldurulması).
Örneklem, yayımlayan, doğrulama ve alıntı
- Örneklem
- Marka sahiplerinin derneği (IFSP) ve Ticaret Standartları test alımları; örneklem haberde verilmemiş. Dernek yılda yaklaşık 200 işletmeyi kovuşturuyordu.
- Yayımlayan
- Morning Advertiser (ticari basın; yazar Ben McFarland); veri kaynağı IFSP (marka sahiplerinin derneği)
- Tarih ayrıntısı
- Başlangıç verisi Eylül 1999 (IFSP’nin kuruluşu); ikinci veri Kasım 2001; haber 5 Eylül 2002 (sitede son güncelleme 26 Mayıs 2017)
- Kaynak türü
- Basın · dernek · platform. Ticari basın aktarımı; veri marka sahiplerinin derneğine ait.
- Doğrulamada okunan
- Ticari basın haberi (8 Ekim 2026)
- Sürüm
- 2 · Başlık: önce-sonra verisi, marka sahipleri derneği kaynağı ve kontrol grubu olmadığı yazıldı.
- Nasıl alıntılanır
- “İngiltere: Marka sahipleri derneğinin verisine göre içki ikamesinin tüketiciye maliyeti 1999’da 40 milyon sterlin, test alımlarının yaygınlaştığı Kasım 2001’de 22 milyon sterlindi”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 2, ilyasaltindag.com/kanitlar#OOS-15, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: morningadvertiser.co.uk (dış site, OOS-15)
Satış noktalarının %72,7’si, aradığı dondurmayı bulamayan müşterinin noktada satılan markadan aldığını söyledi; %24,7’si almadan çıktığını
Rekabet Kurulu’nun 2025’te 26 ildeki 2.000 geleneksel satış noktasıyla yaptırdığı ankette, istediği dondurmayı bulamayan tüketicinin ne yaptığı soruldu. Satış noktalarının %72,7’si tüketicinin noktada satılan markanın ürünlerinden aldığını, %24,7’si dondurma almadan dükkândan ayrıldığını söyledi. Noktaların %15,7’si satışı yapılmayan markalara tüketici talebi olduğunu belirtti (%84,4’ü talep olmadığını). Kurul’un kendi değerlendirmesi: satış noktasında ve dolap içindeki görünürlük tüketici tercihlerini doğrudan etkiliyor.
- Rakam
- %72,7 noktada satılan markayı alıyor; %24,7 almadan ayrılıyor; %15,7 satılmayan markalara talep olduğunu bildiriyor (%84,4 talep yok). Bağlam: dondurma satan noktaların %90,6’sında hâkim gruba ait markaların dolapları var.
- Ülke
- Türkiye (26 ildeki geleneksel kanal satış noktaları)
- Veri türü
- Satış noktası anketi (Kurum adına anket firması)
- Saha / veri
- 2025
- Yayın
- Karar 22.04.2026 (26-15/434-162; soruşturma açılması ve geçici tedbir)
- Sınırlar
- Tek kategori (endüstriyel dondurma, geleneksel kanal). Noktaların büyük çoğunluğunda tek grubun dolapları olduğu için “satılan marka” çoğu zaman pazardaki hâkim firmanın markası; bulgu klasik stoksuzluktan çok, rakip markanın noktada hiç bulunmamasını yansıtıyor. Soruşturma sürüyor; ihlal kararı yok (geçici tedbir). Kararda geçen şirket ve marka adlarını kullanmıyoruz.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama, ek rakamlar ve alıntı
- Örneklem
- Türkiye’yi temsil eden 26 ildeki (İBBS Düzey-2) 2.000 geleneksel satış noktası; saha çalışmasını Kurum adına bir anket firması yaptı. Noktaların %74,8’i 100 m² altında. Yanıtlar satış noktası beyanıdır, tüketici gözlemi değil.
- Yayımlayan
- Rekabet Kurulu (kaynak etiketi: “Rekabet Kurumu Geleneksel Satış Noktası Anketi”). İkincil aktarım: Av. Baran Baş ve Av. Gülce Korkmaz (hukukihaber.net).
- Tarih ayrıntısı
- Anket 2025; Kurul kararı 22.04.2026, sayı 26-15/434-162 (soruşturma açılması ve geçici tedbir); Rekabet Kurumu duyurusu 15.05.2026; hukukihaber aktarımı 08.06.2026
- Kaynak türü
- Resmî kayıt. Düzenleyici kurum kararı (birincil).
- Doğrulamada okunan
- Tam metin (gerekçeli karar PDF’i) (8 Ekim 2026)
- Konum
- Gerekçeli karar, para. 56 (s. 20/36)
- Bağlam
- Dondurma satan noktaların %90,6’sında hâkim gruba ait markaların dolapları var.
- Sürüm
- 2 · Başlık: oranlar müşteri payı değil, satış noktalarının beyanı olarak yazıldı.
- Nasıl alıntılanır
- “Satış noktalarının %72,7’si, aradığı dondurmayı bulamayan müşterinin noktada satılan markadan aldığını söyledi; %24,7’si almadan çıktığını”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 2, ilyasaltindag.com/kanitlar#STOK-TR-01, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: rekabet.gov.tr (dış site, STOK-TR-01)
Aynı kaynaktan (Rekabet Kurulu kararı 26-15/434-162): STOK-TR-02
Kural kâğıtta vardı; noktaların yarısı olumlu buldu, sekizde biri uygulamayı denedi
Rekabet Kurulu 2021’de pazarda hâkim durumdaki dondurma üreticisine bir yükümlülük getirmişti: 100 m² ve altındaki, başka dondurma dolabı olmayan satış noktalarında, satış noktası isterse dolap hacminin %30’u rakip ürünlere açılacaktı. Yaklaşık dört yıl sonra yapılan ankette bu firmanın dolaplarının %85,7’sinde rakip markaya ait ürün yoktu. Satış noktalarının yarısı %30’luk açılımı olumlu bulduğunu söyledi; ama fiilen yalnızca %12,5’i dolaba rakip ürün koymayı denemişti. Kurul, yükümlülüğün geleneksel kanaldaki rekabet üzerinde kayda değer bir etki yaratmadığı yönünde endişe tespit etti, soruşturma açtı ve geçici tedbire hükmetti.
- Rakam
- %85,7 dolaplarda rakip ürün yok (%14,3’ünde dolap rakiplere açılmış); %12,5 rakip ürün koymayı denemiş (%87,5 denememiş); noktaların “yarısı” %30 açılımı olumlu buluyor; ankete göre hâkim firmanın bulunurluk oranı 2021–2025 arasında %61,3’ten %88,6’ya çıkarken rakiplerinkinde “neredeyse hiçbir değişim” yok
- Ülke
- Türkiye (geleneksel kanal)
- Veri türü
- Satış noktası anketi ve düzenleyici karar
- Saha / veri
- 2025
- Yayın
- Karar 22.04.2026 (26-15/434-162)
- Sınırlar
- Bu bir rekabet hukuku dosyası; bayi protokolü değil, düzenleyici yükümlülük. Soruşturma sürüyor, ihlal kararı yok; “kayda değer etki yaratmadığı” ifadesi bir endişe tespitidir, nihai hüküm değil. Yanıtlar satış noktası beyanı. Kararda geçen şirket ve marka adlarını kullanmıyoruz.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama, ek rakamlar ve alıntı
- Örneklem
- 26 ildeki 2.000 geleneksel satış noktası (Rekabet Kurumu Geleneksel Satış Noktası Anketi, 2025); satış noktası beyanı.
- Yayımlayan
- Rekabet Kurulu (gerekçeli karar). Aktaran: hukukihaber.net (Av. Baran Baş, Av. Gülce Korkmaz). Geçici tedbirin özeti Rekabet Kurumu duyurusunda.
- Tarih ayrıntısı
- 2021 kararı 18.03.2021 (21-15/190-80); anket 2025; 2026 kararı 22.04.2026 (26-15/434-162); Rekabet Kurumu duyurusu 15.05.2026; aktaran makale 08.06.2026
- Kaynak türü
- Resmî kayıt. Düzenleyici kurum kararı (birincil kaynak).
- Doğrulamada okunan
- Tam metin (gerekçeli karar PDF’i) (8 Ekim 2026)
- Konum
- Gerekçeli karar, para. 63, 70 (s. 29/36) ve 87 (s. 33/36)
- Ek rakam
- Ankete göre hâkim firmanın bulunurluk oranı 2021–2025 arasında %61,3’ten %88,6’ya çıktı; rakiplerinkinde neredeyse hiçbir değişim yok.
- Sürüm
- 1
- Nasıl alıntılanır
- “Kural kâğıtta vardı; noktaların yarısı olumlu buldu, sekizde biri uygulamayı denedi”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 1, ilyasaltindag.com/kanitlar#STOK-TR-02, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: rekabet.gov.tr (dış site, STOK-TR-02)
Aynı kaynaktan (Rekabet Kurulu kararı 26-15/434-162): STOK-TR-01
Osmaniye: “Satış elemanının benim çıkarımı da gözetmesi kararımı etkiler” (5 üzerinden 4,45)
Osmaniye’de son bir yılda beyaz eşya alan ya da almak için bayiye giden tüketicilerle yapılan ankette en yüksek katılım (5 üzerinden 4,45) şu ifadeye verildi: Satış elemanının yalnız mağaza ve kendi çıkarını değil, müşterinin çıkarını da gözetmesi satın alma kararını olumlu etkiler. “Size en kullanışlı ürünü tavsiye etmesi” ifadesi 4,37 aldı. Makale, aynı markanın bayileri arasında bile rekabet olduğunu vurguluyor.
- Rakam
- Ortalama 4,45 / 5 (müşteri çıkarını gözetme, en yüksek madde); 4,37 / 5 (en kullanışlı ürünü tavsiye etme)
- Ülke
- Türkiye (Osmaniye)
- Veri türü
- Tutum anketi (akademik)
- Saha / veri
- Belirtilmemiş
- Yayın
- Kış 2016
- Sınırlar
- Tek il, tutum beyanı, örneklem tutarsızlığı, küçük ölçekli dergi. Ana kanıt değil, tamamlayıcıdır.
Örneklem, yayımlayan, doğrulama ve alıntı
- Örneklem
- Yöntem bölümünde 400 yüz yüze anket yazıyor, tablo notunda n = 200; örneklem tutarsız.
- Yayımlayan
- The International New Issues in Social Sciences 2(2):33–50 (DergiPark). Yazar: Öğr. Gör. Yasemin Tatlı.
- Tarih ayrıntısı
- Kış 2016
- Kaynak türü
- Çalışma kâğıdı. Akademik makale (Türk dergisi, tutum anketi); derginin hakem süreci doğrulanmadı.
- Doğrulamada okunan
- Tam metin (makale PDF’i) (8 Ekim 2026)
- Konum
- Makale s. 44–46, Tablo 9
- Sürüm
- 1
- Nasıl alıntılanır
- “Osmaniye: “Satış elemanının benim çıkarımı da gözetmesi kararımı etkiler” (5 üzerinden 4,45)”, ilyasaltindag.com kanıt bankası, sürüm 1, ilyasaltindag.com/kanitlar#STOK-TR-03, erişim tarihi: alıntıladığınız gün, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Kaynağı açın: dergipark.org.tr (dış site, STOK-TR-03)