01Gizli müşteri araştırması
Tanımladığımız hizmet adımları şubelerde gerçekten uygulanıyor mu, nerede kopuyor?
Teslim: ziyaret değerlendirmeleri, temas noktası karşılaştırması, öncelikli iyileştirme listesi
Bayi · distribütör · franchise ağları için gizli müşteri
2002’de 29 ülkede yapılan bir çalışmada stok yokken tüketicilerin %26’sı başka markaya geçtiğini söyledi. O anda ürününüzün yerine hangi markanın önerildiğini satış raporunda göremezsiniz. Gizli müşteri olarak mağazaya, telefona, e-postaya ve teklif sürecine giriyor; markanızın nasıl temsil edildiğini kanıtıyla gösteriyoruz.
2002’de 29 ülkede stok yokken tüketicilerin %26’sı başka markaya geçtiğini söyledi. O an bayinizde hangi marka öneriliyor?
Kaynak: GMA, FMI, CIES, 2002 · 29 ülke, 71.000’i aşkın tüketici · sektör derneği raporu · tüketicinin kendi beyanı; bayinin önerisini ölçmez · Türkiye kırılımı yok · Kanıt: OOS-01 = CH-06 (aynı çalışma)
3 adım · talep göndermek satın alma yükümlülüğü doğurmaz
12 soru · Evet / Hayır / Emin değilim
Her rapor, teklif ve saha kararı insan gözüyle, insan eliyle kesinleşir.
Sahada görev almak mı istiyorsunuz? Gizli müşteri, anketör, saha ekip lideri, akademisyen ve sektör uzmanı rolleri: Saha ağı
Kaynak: GMA, FMI, CIES dünya stoksuzluk çalışması, 2002 · 29 ülke, 71.000’i aşkın tüketici, 8 market kategorisinin ortalaması · sektör derneği raporu (üretici finansmanlı), tüketici beyanı · Türkiye kırılımı yok · Kanıt: OOS-01 = CH-06 (aynı çalışma)
Algı açığı
Bain’in 2005 çalışmasında şirketlerin %80’i müşterisine üstün deneyim sunduğuna inanıyordu; ayrı bir müşteri veri setinde bu oran %8’di. Aradaki farkı tahminle değil, sahada ölçüyoruz: gizli müşteri ziyareti, anket, görüşme ve gözlemle. Her bulgu tarihi, örneklemi, yöntemi ve sınırıyla raporlanır.
Kaynak: Bain & Company, 2005 · ülke belirtilmemiş; şirket ve müşteri tarafı iki ayrı veri seti (362 firma anketi, 375 Net Promoter kaydı), aynı şirketler üzerinden eşleştirilip eşleştirilmediği belirtilmemiş · danışmanlık yayını · Türkiye verisi değildir · Kanıt: G1 = BAIN2005 (aynı çalışma)
3 adım · talep göndermek satın alma yükümlülüğü doğurmaz
Yatay çubuk grafik (G1, Bain & Company 2005). Şirketlerin kendi beyanı: “müşteri odaklıyız” diyen yönetim ekipleri %95’ten fazla; “üstün deneyim sunuyoruz” diyen şirketler %80; etkili geri bildirim döngüsü olan yönetim ekipleri %30. Müşterinin gözünden: üstün deneyimi gerçekten sunan şirketler %8. Şirket ve müşteri tarafı iki ayrı veri setidir (n=362 firma anketi, n=375 Net Promoter kaydı); aynı şirketler üzerinden eşleştirilip eşleştirilmediği belirtilmemiş; aradaki fark aynı şirketlerde ölçülmüş bir açık olarak okunmamalı. Yan kart: Türkiye’de en az 10 çalışanlı girişimlerin %12’si müşteri ilişkilerini bir CRM yazılımında izliyor; 250 ve üzeri çalışanlılarda %42 (TÜİK 2025).
| Gösterge | Pay | Taraf |
|---|---|---|
| “Müşteri odaklıyız” diyen yönetim ekipleri | %95’ten fazla | Şirket beyanı (örneklem belirtilmemiş) |
| “Üstün deneyim sunuyoruz” diyen şirketler | %80 | Şirket beyanı (n=362) |
| Etkili geri bildirim döngüsü olan yönetim ekipleri | %30 | Şirket beyanı (örneklem belirtilmemiş) |
| Müşterisine göre üstün deneyimi gerçekten sunan şirketler | %8 | Müşteri tarafı (n=375 NPS kaydı) |
Karar masası
Toplantı odasında herkes aynı fikirde. Rapor güzel, sunum hazır, karar neredeyse alınmış. Kapıyı kapatmadan önce şu yedi soruyu sorun. Birine bile cevap veremiyorsanız, kararınız veriye değil, varsayıma dayanıyor olabilir.
McKinsey’in incelediği 1.048 büyük kararda karar sürecinin kalitesi, sonuçtaki farkın analiz miktarına göre 6 kat daha fazlasını açıkladı (yönetici beyanı; ilişki, nedensellik değil).
İyi süreç; belirsizliği açıkça konuşmak, üst yöneticinin görüşüne aykırı görüşü masaya getirmek ve tartışmaya rütbeye göre değil yetkinliğe göre katılmak demek.
Kaynak: McKinsey Quarterly (Lovallo, Sibony), 2010 · küresel, ülke kırılımı yok; yöneticilerin raporladığı 1.048 büyük karar · danışmanlık yayını, yönetici beyanı · ilişki gösterir, nedensellik değil; hakemli değil; Türkiye verisi değildir · Kanıt: LS2010
Stratejik karar desteğiİncelenen bir perakende zincirinin 37 mağazasında stok kayıtlarının %65’i fiili stokla uyuşmadı.
Ekrandaki rakam ile raftaki gerçek ayrı şeyler olabilir.
Kaynak: Management Science (DeHoratius, Raman), 2008 · ülke belirtilmemiş; tek perakendecinin 37 mağazası, yaklaşık 370.000 stok kaydı · hakemli makale · tek zincir; bayi ağına genellenemez · Kanıt: OOS-10
Saha araştırmasıTARP verilerine göre sorunu bayi ya da perakende çalışanına anlatan müşterinin şikâyeti büyük olasılıkla üreticiye hiç ulaşmıyor; şikâyetini yönetime ya da merkeze taşıyan müşteri yalnızca %1–5.
Masada kötü haber yoksa, belki haber yolda kayboluyordur.
Kaynak: TARP (John Goodman), Competitive Advantage, 1999 · ağırlıklı ABD; örneklem verilmemiş · araştırma kuruluşunun kendi verisini aktardığı özet makale · Türkiye verisi değildir · Kanıt: G5
Gizli müşteri araştırmasıHBR’da aktarılan bir ankette tüketicilerin %65’i sürdürülebilir markaları almak istediğini söylüyor; gerçekten alan yaklaşık %26.
ABD’de 83.719 yeni hızlı tüketim ürününün %25’i bir yıl sonra artık satın alınmıyordu; iki yıl sonra bu oran yaklaşık %40’a çıktı.
Dönemin TÜAD Başkanı’nın Şubat 2025’te aktardığına göre kişi başı araştırma harcaması Türkiye’de 0,96 dolar, Bulgaristan’da 12,35 dolar.
TÜİK’e göre 2025’te en az 10 çalışanı olan girişimlerin yalnızca %12,0’ı müşteri ilişkileri yönetimi (CRM) yazılımı kullandı.
Sezgi değerlidir; ama sınanmamış sezgi bir tahmindir.
Columbia Business School araştırmasının yayımlanmış özetine göre müşteri tutmadaki %1’lik iyileşme, incelenen beş ABD firmasında firma değerini %5 artırıyor.
Kaybın bedelini bilmeyen, önlemenin bedelini “pahalı” bulur.
Kaynak: Journal of Marketing Research (Gupta, Lehmann, Stuart), 2004 · ABD; kamuya açık verisi olan beş firma · hakemli makale · KOBİ’lere ve Türkiye’ye doğrudan genellenemez · Kanıt: GUPTA2004
Saha araştırmasıAynı McKinsey çalışmasına göre karar sürecinde alt çeyrekten üst çeyreğe çıkmak, kararların yatırım getirisinde (ROI) 6,9 yüzde puanlık artışla ilişkili.
Rakam, getirisi bilinen 673 karara ve yöneticilerin kendi beyanına dayanıyor; bir ilişkiyi gösteriyor, neden-sonuç kanıtı değil. Sizin süreciniz hangi çeyrekte?
Kaynak: McKinsey Quarterly (Lovallo, Sibony), 2010 · küresel, ülke kırılımı yok; ROI verisi bulunan 673 karar · danışmanlık yayını, yönetici beyanı · ilişki gösterir, nedensellik değil; fark yüzde puandır; Türkiye verisi değildir · Kanıt: LS2010-ROI
Stratejik karar desteğiBu soruların hiçbiri sizi suçlamak için değil. Hepsi aynı yere çıkıyor: Bilmediğiniz yerde birileri sizin yerinize karar veriyor. O alanı görünür kılalım.
3 adım · talep göndermek satın alma yükümlülüğü doğurmaz
Ses ve video
İki yapay zekâ sunucusunun tartışması ve sesli özeti, kısa bir sohbet ve dikey bir video. Her kaydın tam yazılı metni, kaynakları ve varsa editör notu, bağlantının açtığı sayfada oynatıcının hemen altında. Sesler yapay zekâ sesidir.
Bayi · distribütör · franchise
Ağınız markanızı siz yokken nasıl anlatıyor? Mağazada, telefonda, e‑postada ve teklif sürecinde neyi kontrol ettiğimizi, rahatsız edici on soruyu ve kendi ağınız için kısa bir risk testini tek sayfada topladık.
Aşağıdaki sorulardan biri sizinkine yakınsa oradan başlayın. Seçtiğiniz soru talep formuna düzenlenebilir biçimde taşınır; kendi durumunuza göre değiştirirsiniz.
01Gizli müşteri araştırması
Teslim: ziyaret değerlendirmeleri, temas noktası karşılaştırması, öncelikli iyileştirme listesi
02Saha araştırması
Teslim: araştırma tasarımı, kontrol edilmiş veri seti, bulgular ve yöntem notu
03Pazar ve talep araştırması
Teslim: ihtiyaç ve tercih haritası, karar etkenleri, karşılaştırmalı seçenekler
04Stratejik karar desteği
Teslim: karar notu, senaryolar ve belirsizlikler, izlenecek göstergeler
Karar notu: bulguları, dayanaklarını ve seçenekleri tek belgede karşılaştıran rapor bölümü.
Sorunuz bunlara benzemiyor mu? Kendi sorunuzla başlayın; hangi hizmetin uyduğunu birlikte belirleriz.
Raporda her bulgu bir kanıt kartıyla gelir: ne zaman toplandığı, kaç ziyarete ya da kişiye dayandığı, hangi yöntemle elde edildiği ve neyi kapsamadığı. Dayanak yapılmayan bir kaynak varsa nedeni de yazılır. Aşağıdaki kesit temsili bir örnektir.
Rapor kesiti
Temsili örnekKarar sorusu
İade talebinde ilk yanıtı veren personel, iade koşulunu yazılı belgeye bakmadan aktardı.
Kanıt kartı · E1 (Temsili örnek)
Temsili örnekDönemi ve toplam sayısı belirtilmemiş şikâyet özeti
Kaç şikâyete ve hangi döneme dayandığı bilinmediği için oran veya sıralama olarak kullanılmadı.
Bulgular ve öneri, insan incelemesi ve onayıyla rapora girer.
Teslimatın biçimini gösterir; gerçek müşteri veya saha verisi değildir.
Örnek raporun tamamıHer bulgunun tarihi, örneklemi, yöntemi ve sınırı yazılıdır.
Bir bulgunun ne zaman, kaç ziyaret ya da kişiyle, hangi yöntemle toplandığını ve neyi kapsamadığını raporda görürsünüz.
Gözlem ile yorumu ayrı kaydeder, raporlamadan önce kontrol ederiz.
Sahada görülen ve duyulan, yorumdan ayrı alana yazılır.
Örneklemi veya tarihi belirsiz bir kaynağı dayanak yapmayız.
Böyle bir kaynak raporda anılabilir, ama bir kararın gerekçesi olarak kullanılmaz.
Yapay zekâ yanıtını katılımcı yanıtı yerine kullanmayız.
Ziyareti, anketi, görüşmeyi ve gözlemi insanlar yapar.
Kapsamı yazılı onayınıza sunarız.
Kapsam değişirse yeniden onayınızı isteriz; onayınız olmadan iş başlamaz.
Bu sitede anlatılan her iş, son aşamada bir insanın masasından geçer.
Araçlar işi hızlandırabilir; son karar insan gözüyle, insan eliyle verilir. Nasıl çalıştığımızı okuyun
Vermek istediğiniz kararı ve bildiklerinizi üç adımda yazarsınız. Bilmediğiniz alanı “henüz bilmiyorum” diye işaretlemeniz yeterli; yöntem seçmeniz gerekmez.
Kapsam önerisi için bir bilgi eksikse size yazarız.
Kapsam ve teklif onayımızla size ulaşır. Onayınız olmadan iş başlamaz; kapsam değişirse yeniden onayınızı isteriz.
Sahada gözlem ve yorum ayrı kaydedilir. Rapor, her bulgunun tarihi, örneklemi, yöntemi ve sınırıyla teslim edilir.
Talebinize 1 iş günü içinde dönüş yapılır. Tipik bir proje 3–5 hafta sürer. Kesin süre ve fiyat kapsamla birlikte yazılı verilir.
Gizli müşteri, anketör, saha ekip lideri, akademisyen ve sektör uzmanı rollerinde her rolün ne iş yaptığını, iyi işin nasıl göründüğünü ve başvurudan sonra ne olduğunu okuyun. Başvuru ve eğitim için sizden ücret istenmez.
Araştırma talebi hazırlarken ve bir raporu okurken işinize yarayacak kısa, kaynaklı cevaplar.
Sorunuzun türüne bakın: “ne kadar, kaç kişi?” ankete; “neden, nasıl?” derinlemesine görüşmeye; “gerçekte nasıl yapılıyor?” gözleme; “tanımlı adımlar uygulanıyor mu?” gizli müşteri ziyaretine gider. Hem neden hem ne kadar gerekiyorsa yöntemler birlikte kullanılır.
Öneriyi tek sayfada şu sorulara cevap verecek biçimde sunun: hangi karar verilecek, araştırma bunu nasıl destekleyecek, ne teslim edilecek, sonuç neyi temsil etmeyecek ve koşullar ne. Onay verecek her birimin sorusu farklıdır; sınırı baştan yazılan öneri sonradan sürpriz yaratmaz.
Her bulgu için dört şeye bakın: saha tarihi, baz, yöntem ve sınır. Biri eksikse bulgu bilgi olarak işe yarayabilir ama karar dayanağı olarak zayıftır.
Talep formu kararınızı ve bildiklerinizi üç adımda toplar. Önce konuşmak isterseniz telefonla ya da e-postayla ulaşabilirsiniz.
Araştırma talebinizi yazın+90 540 210 00 65info@ilyasaltindag.com
Satın alma ve hukuk ekipleri için: Kurumsal bilgi paketi