Bayi sorusu · bayi sayfasındaki 1. soru

Ürününüz yokken bayiniz ne diyor: “Gelince haber verelim” mi, “Şu da aynısı” mı?

%26

Aradığı ürünü rafta bulamayınca başka markaya geçtiğini söyleyen tüketici

Kaynak: OOS-01 · CH-06 GMA, FMI, CIES, 2002 · 29 ülke, 71.000 tüketici, beyan · sektör raporu

2002, 29 ülke; tüketicinin kendi beyanı, bayinin önerisini ölçmez; Türkiye kırılımı yok.

Satış raporu satılanı gösterir; ürününüz yokken tezgâhta kurulan cümleyi göstermez. O cümle müşterinin hangi markayla döneceğini etkileyebilir: bir makalenin aktardığı araştırmalara göre satış personelinin önerisi, özellikle dayanıklı tüketim mallarında, marka seçimini etkiliyor; sayısal etki verilmemiş (OOS-13).

Bu soruyla talep oluşturun

3 adım · talep göndermek satın alma yükümlülüğü doğurmaz · kapsam, süre ve fiyat işe başlamadan yazılı onayınıza sunulur

Görünmeyen an

Temsili örnek Temsili sahne — gerçek kişi veya işletme değildir

Cumartesi öğleden sonra. Bir müşteri ‹Markanız›ın bayisine girer ve broşürde gördüğü modeli sorar.

Satış danışmanı: O bitti. Ne zaman gelir, bilmiyorum.

Müşteri: Bekleyebilirim aslında. Gelince haber verir misiniz?

Satış danışmanı: Bekleyecek ne var, şu da aynısı. Hem bugün götürürsünüz.

Danışman başka bir markanın ürününü gösterir. Tedarik süresi söylenmez; müşterinin adı ya da telefonu sorulmaz.

Merkezde ne görünür? Merkezin raporunda bu ziyaret yoktur. Satılmayan ürün “bu bölgede talep yok” gibi görünür; rakibe giden satış hiçbir yere kaydedilmez.

Neyi ölçeriz?

Mağazada ve telefonda, aynı senaryoyla, farklı gün ve saatlerde:

  • Ürün yokken ilk cümle: tedarik süresi mi söylendi, “bitti” mi denildi?
  • Önce ‹Markanız›ın muadili mi önerildi, başka bir marka mı?
  • Başka marka önerildiyse gerekçe ne oldu: stok, fiyat, “aynısı” sözü, markanız hakkında bir değerlendirme?
  • Müşterinin iletişim bilgisi alındı mı, geri dönüş sözü verildi mi?
  • Telefonda söylenenle mağazada söylenen aynı mı?

Ne kaydedilmez: Çalışanın adı yazılmaz, görevi yazılır. Ses ve görüntü kaydı alınmaz. Yüz, yaka kartı veya plaka gösteren fotoğraf çekilmez. Görüşme biter bitmez gözlem forma yazılır; ziyaretçinin yorumu ayrı bir alana girer.

Senaryoyu ve kontrol listesini kapsam aşamasında sizinle birlikte yazarız. Her bulgu tarihi, örneklemi, yöntemi ve sınırıyla raporlanır.

Stoksuzlukla karşılaşan tüketicilerin beyanına göre davranış dağılımı: %31 başka mağazadan alıyor, %26 başka markaya geçiyor, %19 aynı markanın başka ürününü alıyor, %15 erteliyor, %9 hiç almıyor.
Stoksuzlukla karşılaşan tüketicilerin beyanına göre davranış dağılımı: %31 başka mağazadan alıyor, %26 başka markaya geçiyor, %19 aynı markanın başka ürününü alıyor, %15 erteliyor, %9 hiç almıyor.
Ürününüz yokken müşteri ne yapıyor? Kaynaklar: OOS-01, OOS-02, STOK-TR-01
Görselin metin hâli

Yatay çubuk grafik, 29 ülkede 71.000’i aşkın tüketicinin beyanı, 8 kategorinin ortalaması (OOS-01, GMA 2002). Markanız kaybeder: başka markaya geçiyor %26, hiç almıyor %9. Satış noktası kaybeder: ürünü başka mağazadan alıyor %31. Satış ertelenir ya da kurtulur: aynı markanın başka boy ya da çeşidini alıyor %19, alımı erteliyor %15. Yan kartlar: ABD’de üreticinin stoksuzlukta doğrudan kaybı potansiyel satışın %31’i (OOS-02). Türkiye’de Rekabet Kurulu anketinde satış noktalarının %72,7’si, aradığı dondurmayı bulamayan müşterinin noktadaki markayı aldığını, %24,7’si almadan çıktığını söyledi (STOK-TR-01; satış noktası beyanı, tek kategori, soruşturma sürüyor).

Stoksuzlukta tüketici tepkisi (29 ülke, 8 kategorinin ortalaması, tüketici beyanı)
DavranışPayKimin kaybı
Ürünü başka mağazadan alıyor%31Satış noktası
Başka markaya geçiyor%26Marka (üretici)
Aynı markanın başka boy ya da çeşidini alıyor%19Satış kurtulur
Alımı erteliyor%15Satış ertelenir
Hiç almıyor%9Marka ve satış noktası
  • OOS-01 Gruen, Corsten, Bharadwaj; GMA, FMI, CIES dünya stoksuzluk çalışması, 2002, Exhibit 3 · Sektör raporu. Beyan edilen davranış; market kategorileri; Türkiye ayrıca raporlanmamış. Kaynağı açın (OOS-01)
  • OOS-02 GMA, FMI, CIES dünya stoksuzluk çalışması, 2002, Exhibit 11 · Sektör raporu Kaynağı açın (OOS-02)
  • STOK-TR-01 Rekabet Kurulu kararı 26-15/434-162 (22 Nisan 2026), paragraf 56; geleneksel kanal, endüstriyel dondurma · Resmî kayıt · Türkiye. Tek kategori; satış noktası beyanı; soruşturma sürüyor, ihlal kararı yok. Kaynağı açın (STOK-TR-01)

İzleyin, dinleyin

İzleyin · · Türkçe altyazı videoda

Stok yok. Bayiniz ne öneriyor?

Kısa dikey video: stoksuzlukta müşteri ne yapıyor ve stok yokken yapılan öneri müşterinin seçimini nasıl etkiliyor?

Bu içerik yapay zekâ ile üretilmiştir. Sesler yapay zekâ sesidir, gerçek kişiler değildir. Her rakam kaynağıyla karşılaştırılarak kontrol edildi; kaynaklar aşağıda.

Temsili örnek Temsili sahneler içerir; gerçek kişi veya işletme değildir.

Ekrandaki her rakam, kaynak satırı ve sahne, oynatıcının altındaki yazılı metinde betimleniyor.

Yazılı metin, görsel betimleme ve kaynaklar: Stok yok. Bayiniz ne öneriyor?

[Ekranda: “Temsili sahne” rozeti ve “Ürününüz rafta yok. Şimdi ne olacak?” Raf çizimi: “Ürün A” etiketinin üstündeki yer boş; bir el boş rafa uzanıyor.]

Seslendirme: Ürününüz rafta yok. Şimdi ne olacak?

[Ekranda: “Dünya geneli” etiketi. Beş dilimli halka grafik sırayla doluyor: %26 başka markayı alıyor · %31 başka mağaza · %19 aynı marka · %15 erteliyor · %9 almıyor; ortada büyük “%26”. Kaynak satırı: GMA, FMI, CIES, 2002 · 29 ülke, 71.000’den fazla tüketici · tüketici beyanı · Türkiye kırılımı yok.]

Seslendirme: Dünya genelinde stoksuzlukla karşılaşan tüketicilerin yüzde 26’sı o anda başka markayı alıyor.

Seslendirme: 2002 tarihli, tüketici beyanına dayanan küresel bir derleme.

[Ekranda: “Türkiye” etiketi ve “Rekabet Kurulu · satıcı beyanı” üst satırı. Çubuklar: “%72,7 noktadaki markayı alıyor”, ardından “%24,7 almadan çıkıyor”. Kaynak satırı: Rekabet Kurulu kararı, 2026 · 2025 anketi, 26 il, 2.000 satış noktası · tek kategori, satış noktası beyanı · soruşturma sürüyor.]

Seslendirme: Türkiye’de Rekabet Kurulu’nun anketinde, aradığını bulamayan müşterinin yüzde 72,7’si noktada ne varsa onu alıyor; yüzde 24,7’si hiç almadan çıkıyor.

[Ekranda: “Temsili sahne” rozeti. Raf yakın planı: “Ürün A”nın yeri boş; bir el yandaki “Ürün B”yi uzatıyor. Konuşma balonu: “Bunu alın, aynısı.” Altında “Temsili diyalog” notu.]

Seslendirme: Araştırmalar şunu da gösteriyor: Stok yokken kim neyi öneriyorsa, satışı o kazanıyor.

[Ekranda: “Stok yokken kim neyi öneriyorsa, satışı o kazanıyor.” Kaynak satırı: Breugelmans, Campo, Gijsbrechts · Journal of Retailing (hakemli makale), 2006 · online market deneyi, sistem önerisi.]

Seslendirme: Bayiniz stok yokken ne öneriyor? Bunu ancak müşteri gibi giderek görürsünüz.

[Ekranda, kapanış kartı: “Bayiniz stok yokken ne öneriyor?” · “Stok yok” senaryosuyla ölçün. · ilyasaltindag.com · İlyas Altındağ · Bir TORGATO girişimi · “Seslendirme yapay zekâ sesidir · Bu video yapay zekâ araçlarıyla üretilmiştir”.]

Kaynaklar

  • “%26 başka markayı alıyor · %31 başka mağaza · %19 aynı marka · %15 erteliyor · %9 almıyor.” Kaynak: GMA, FMI, CIES, 2002 · 29 ülke, 71.000’den fazla tüketici · tüketici beyanı · Türkiye kırılımı yok (sektör dernekleri raporu, bir üreticinin hibesiyle).
    Kanıt kimliği
  • Türkiye verisi “%72,7 noktadaki markayı alıyor · %24,7 almadan çıkıyor” (Rekabet Kurulu · satıcı beyanı). Kaynak: Rekabet Kurulu kararı 26-15/434-162, 2026 · 2025 anketi, 26 ilde 2.000 geleneksel satış noktası · tek kategori, satış noktası beyanı, müşteri payı değil · soruşturma sürüyor.
    Kanıt kimliği
    • Kanıt STOK-TR-01 · düzenleyici kurum kararı; soruşturma sürüyor, ihlal kararı yok
  • Ekranda: “Stok yokken kim neyi öneriyorsa, satışı o kazanıyor” (editör notunda daraltıldı). Kaynağın bulgusu: online market deneyinde stok yokken sistemin önerdiği ürünün seçilme olasılığı önemli ölçüde arttı; nicel oran yok. Kaynak: Breugelmans, Campo, Gijsbrechts · Journal of Retailing (hakemli makale), 2006.
    Kanıt kimliği
    • Kanıt OOS-08 · hakemli akademik makale (online market deneyi)

Kontrol tarihi:

Oynatıcıya dön: Stok yok. Bayiniz ne öneriyor?

Editör notu

Videoda geçen şu ifadeler kaynağın söylediğinden farklı ya da daha güçlü. Doğrusu her maddenin altında. Not tarihi: .

  1. Videoda (00:16 · seslendirme ve altyazı): “aradığını bulamayan müşterinin yüzde 72,7’si noktada ne varsa onu alıyor; yüzde 24,7’si hiç almadan çıkıyor”

    Doğrusu: Bunlar müşterilerin değil, ankete katılan satış noktalarının beyanı: noktaların %72,7’si aradığını bulamayan müşterinin noktada satılan markayı aldığını, %24,7’si almadan çıktığını söyledi; tek kategori (dondurma). Ekrandaki “satıcı beyanı” etiketi ve kaynak satırı bu tabanı gösteriyor. (Rekabet Kurulu kararı, 22.04.2026; 2025 anketi; soruşturma sürüyor.)

    Kanıt kimliği
    • Kanıt STOK-TR-01 · düzenleyici kurum kararı; soruşturma sürüyor, ihlal kararı yok
  2. Videoda (00:28 · seslendirme ve ekran yazısı): “Stok yokken kim neyi öneriyorsa, satışı o kazanıyor.”

    Doğrusu: Kaynak daha dar bir şey ölçüyor: bir online market deneyinde stok yokken sistemin önerdiği ürünün seçilme olasılığı önemli ölçüde arttı; nicel oran verilmedi ve önerilen ürün daha pahalı, şüphe uyandıran bir ürün olduğunda etki kayboldu. Satış personelinin önerisi ölçülmedi. (Breugelmans, Campo, Gijsbrechts, Journal of Retailing, 2006.)

    Kanıt kimliği
    • Kanıt OOS-08 · hakemli akademik makale (online market deneyi)

Videoyu indirin: Stok yok. Bayiniz ne öneriyor? (MP4, 39 sn, 2,4 MB) Altyazı dosyası (VTT): Stok yok. Bayiniz ne öneriyor?

Bu soruyla talep oluşturun Soru formda düzenlenebilir.

Bu çalışma neyi yapmaz?

  • Bayinin başka marka satma serbestliğini kısıtlamaz. Çok markalı bayide rakip ürün önerisi tek başına sapma sayılmaz; ölçüt, sözleşmenizdeki hukuka uygun temsil yükümlülükleridir.
  • Gerçek müşterinin ne yaptığını ölçmez. Gizli müşteri bayinin ne söylediğini kaydeder; gerçek müşterinin markayı değiştirip değiştirmediğini ve kaybın tutarını göstermez.
  • Stok sorununun kaynağını tek başına bulmaz. “Yok” cevabının arkasında tedarik, sipariş ya da kayıt hatası olabilir; bulgu, bayi ve merkez verisiyle birlikte okunur.

İşletme sahibinin sorusu

Bu soruyu kendi ağınızda ölçün

Talep formu bu soruyla açılır; soruyu kendi durumunuza göre düzenleyebilirsiniz. Hangi kanaldan başlayacağınızı bilmiyorsanız “Henüz bilmiyorum” diye işaretleyin; kapsamı birlikte çıkarırız.

Talep: ilyasaltindag.com/talep (hizmet: gizli müşteri araştırması; soru: “Ürününüz yokken bayiniz ne diyor: “Gelince haber verelim” mi, “Şu da aynısı” mı?”)

Bu soruyla talep oluşturun

3 adım · talep göndermek satın alma yükümlülüğü doğurmaz · kapsam, süre ve fiyat işe başlamadan yazılı onayınıza sunulur

Her rapor, teklif ve saha kararı insan gözüyle, insan eliyle kesinleşir.

Kaynaklar

Her rakamın kaynağı, örneklemi, ülkesi, tarihi ve sınırı kanıt bankasında ayrıca yazılıdır. Türkiye verisi ayrı işaretlidir; öteki araştırmalar Türkiye’deki bir bayi ağına uyarlanamaz.

Akademik ve resmî kaynaklar

  • OOS-13 Badrinarayanan, Laverie. Journal of Personal Selling & Sales Management 31(2):123–140, 2011. Hakemli Önceki literatürün tespiti; sayısal etki yok. Kaynağı açın (OOS-13)
  • STOK-TR-01 Rekabet Kurulu kararı 26-15/434-162, 22 Nisan 2026, paragraf 56 (geleneksel kanal, endüstriyel dondurma). Resmî kayıt Türkiye Tek kategori; satış noktası beyanı; soruşturma sürüyor, ihlal kararı yok. Kaynağı açın (STOK-TR-01)

Sektör, satıcı, danışmanlık, platform ve basın kaynakları