Rehber · Saha ağı için
Görev kaydım neden düzeltmeye gönderildi?
Karar sorusu: Kaydımda ne eksikti, nasıl düzeltirim?
Kısa cevap
Kaydınız, raporda bir bulgunun dayanağı olacağı için kontrol edilir. En sık geri gönderme nedenleri şunlardır: gözlem alanına yorum yazılması, saatin tahmini olması ya da kanıtla uyuşmaması, senaryo adımlarının işaretlenmemesi, görevde istenmeyen kişisel veri ve eksik kanıt. Geri gönderme bir ceza değildir: neyin neden düzeltileceği yazılır ve kaydı yine siz düzeltirsiniz.
Kayıtlar neden kontrol ediliyor?
Teslim ettiğimiz raporda her bulgunun tarihi, örneklemi, yöntemi ve sınırı yazılıdır. Bu bilgilerin hepsi sizin kaydınızdan gelir. Gözlem ile yorumu ayrı kaydeder, raporlamadan önce kontrol ederiz.
Meslek standartları da aynı şeyi ister. AAPOR’un meslek kodu, veri kalitesini sağlamak için yapılan kontrollerin açıklanmasını ister ve bunlara örnek olarak görüşmenin gerçekten yapıldığını doğrulamak için yeniden temas kurulmasını sayar; görüşmecilerin nasıl eğitildiği ve denetlendiği de talep edildiğinde açıklanabilmelidir. ICC/ESOMAR Kodu ise bulguların veriyle desteklenmesini ve bulgu ile yorumun açıkça ayrılmasını ister. Kontrol, bu iki şartın sahadaki karşılığıdır.
En sık geri gönderme nedenleri
| Neden | Kayıtta nasıl görünür? | Nasıl düzeltilir? |
|---|---|---|
| Gözlem alanında yorum | “Personel ilgisizdi.” | Ne olduğunu yazın (“Çalışan telefonla konuşuyordu, sonra bana döndü”); değerlendirmenizi yorum alanına taşıyın. |
| Tahmini saat | “Öğleden sonra, ikiye doğru.” | Telefon kaydındaki ya da fişteki saati yazın; kaynağını belirtin. |
| Saat ile kanıt uyuşmuyor | Formdaki saat fişteki saatten farklı. | Kayıtlı kaynağa bakıp doğru saati yazın; fark varsa nedenini not edin. |
| Senaryo adımı işaretsiz | Adımlardan biri boş. | Uygulandı, uygulanmadı ya da deneme fırsatı olmadı diye işaretleyin. |
| Kişisel veri | Çalışanın adı; yaka kartı görünen fotoğraf. | Adı silip görevi yazın (“kasadaki çalışan”); fotoğrafı kayıttan çıkarın. |
| Eksik kanıt | Görevde istenen fiş yok. | Kanıtı ekleyin; yoksa neden olmadığını yazın. |
| Yazılmamış sapma | Senaryo dışında bir şey olmuş ama kayıtta yok. | Ne olduğunu olduğu gibi yazın; fark edildiğinizi düşünüyorsanız bunu da. |
| Size ait olmayan cümle | Bir aracın tamamladığı ya da “güzelleştirdiği” gözlem. | Gözlemi kendi cümlelerinizle, hatırladığınız kadarıyla yeniden yazın. |
Bu nedenlerin hiçbiri sizin dürüstlüğünüzü sorgulamaz. Hepsi aynı soruya çıkar: aynı anda orada olan başka biri bu cümleyi doğrulayabilir mi?
Anket kayıtlarında ek nedenler
Anketörlerin kayıtları, yukarıdakilere ek olarak şu nedenlerle de geri gönderilebilir:
- Yanıt kendi sözcüklerinizle yazılmış. Katılımcının yanıtı olduğu gibi işaretlenir ya da yazılır; anlamı tahmin edilip başka bir seçeneğe çevrilmez.
- Boş bırakılan soru not edilmemiş. Eksik kalan soru boş bırakılır ve neden eksik kaldığı not edilir; tahminle doldurulmaz.
- Görüşmeyi reddeden ya da yarıda bırakan kişi kayıtta yok. Görevde istenen biçimde not edilir; örneklemin nasıl oluştuğunu bu notlar gösterir.
- Görüşme koşulu yazılmamış. Görüşme kalabalık bir ortamda yapıldıysa bu, yanıtlardan ayrı olarak not alanına yazılır.
Hiçbir katılımcı yanıtı başkası adına ya da bir araçla doldurulmaz. Kontrolde katılımcı yanıtlarının tamamının gerçek kişilerden gelip gelmediğine de bakılır.
Düzeltme nasıl işler?
- Kontrol. Kaydınız raporlamadan önce kontrol edilir. Kapsama göre bu ilk kontrolü saha ekip lideri yapar.
- Düzeltme isteği. Neyin, neden düzeltileceği somut olarak yazılır. “Daha dikkatli olun” değil: “Gözlem 1’deki ‘ilgisizdi’ ifadesini yorum alanına taşıyın.”
- Düzeltmeyi siz yaparsınız. Kaydı başkası değiştirmez; kayıt, sahada olanı gören kişinin kaydı olarak kalır.
- Yeniden kontrol. Düzeltilmiş kayıt yeniden kontrol edilir. Bulgu ancak bundan sonra rapora girebilir.
Düzeltme sırasında da bir kural geçerlidir: hatırlamadığınız bir ayrıntıyı tamamlamayın. “Hatırlamıyorum” yazmak geçerli bir düzeltmedir; uydurulmuş bir ayrıntı ise kaydı geçersiz kılar.
Görevin ücreti, süresi ve masraf kuralı görev ilanında yazılır ve görevi kabul etmeden önce bilinir; düzeltme istenmesi bu koşulları sonradan değiştirmez.
Temsili örnek: bir çağrı merkezi kaydının düzeltilmesi
Temsili örnek Teslimatın biçimini gösterir; gerçek müşteri veya saha verisi değildir.
İlk kayıt
Gözlem: Çağrı merkezi çok yavaştı, temsilci isteksizdi. Temsilci adını söyledi, adını yazdım. Sabah aradım.
Yorum: —
Düzeltme isteği
Saat yazılmamış; telefonunuzun arama kaydındaki saati yazın. “Çok yavaştı” ve “isteksizdi” değerlendirmedir; yorum alanına taşıyın ve gözlem alanına ne olduğunu yazın. Temsilcinin adını silin; görevini yazmanız yeterli.
Düzeltilmiş kayıt
Gözlem: 10.02’de aradım (telefonumun arama kaydı). Menüde temsilciye bağlanma seçeneğini seçtim; 10.09’da temsilci yanıt verdi. Senaryodaki iade süresini sorduğumda süreyi sözlü söyledi; yazılı bilgi istediğimde web sitesine yönlendirdi.
Yorum: Bekleme uzun geldi; temsilci aceleci göründü.
Düzeltilmiş kayıtta yorum kaybolmadı; yalnız yerini buldu. Kişisel veri çıktı, saat kaynağıyla birlikte yazıldı. Rapor artık “çağrı merkezi yavaş” yerine bekleme süresini ve verilen bilginin biçimini yazabilir.
Kontrol listesi
Kaydı teslim etmeden önce:
- Gözlem alanında yalnız gördüğüm ve duyduğum var; değerlendirmelerim yorum alanında.
- Saatleri kayıtlı bir kaynaktan yazdım ve kaynağını belirttim.
- Saatler kanıtla uyuşuyor.
- Senaryonun her adımını işaretledim.
- Kimsenin adını yazmadım; yüz, yaka kartı veya plaka gösteren fotoğraf eklemedim.
- Görevde istenen kanıtı ekledim ya da neden olmadığını yazdım.
- Senaryo dışında olanı olduğu gibi yazdım.
- Gözlemlerimi kendim yazdım; hatırlamadığımı uydurmadım.
İlgili rehberler
- Saha gözleminde neyi kaydetmelisiniz? Gözlem ile yorumu ayırmanın örnekleri.
- Gizli müşteri görevine nasıl hazırlanılır? Bir sonraki göreve hazırlık.
- Yapay zekâ destekli araştırmada insan nerede yer alır? Kaydınızın rapora kadar izlediği yol.
Kaydınızın hangi kurumsal soruya cevap verdiğini görmek isterseniz: Kanal temsil risk testi, bayi ağı olan bir işletmenin kendine sorduğu 12 soruyu gösterir (Evet / Hayır / Emin değilim). Test tarayıcıda çalışır; cevaplar ve puan hiçbir yere gönderilmez.
Sonraki adım
Saha gözlem formunu yazdırınKaynaklar
- N33a AAPOR Code of Professional Ethics and Practices (Revised June 2026) AAPOR · Haziran 2026 Erişim:
- Y01 ICC/ESOMAR International Code on Market, Opinion and Social Research and Data Analytics ICC ve ESOMAR · 2025 revizyonu Erişim:
Bu konuda sorunuz mu var?
Bu rehberde yanıtını bulamadığınız soruyu yazın.
- E-posta adresinizi yazarsanız yanıtımızı bu adrese göndeririz; yazmazsanız yanıt gönderemeyiz ve sorunuzu yalnız rehberleri geliştirmek için kullanırız.
- İyi sorular, kişisel veri içermeyecek biçimde yeniden yazılarak bu rehbere ya da yeni bir rehbere eklenebilir; adınız ve e-posta adresiniz yayımlanmaz.
Sorunuz alındı.
Kayıt no:
Yanıtımızı yazdığınız e-posta adresine göndereceğiz. Yazışmalarda kayıt numarasını kullanabilirsiniz.
E-posta adresi yazmadığınız için size yanıt gönderemeyiz; sorunuz rehberleri geliştirmek için kullanılır. Yanıt almak isterseniz yeni bir soru gönderirken adresinizi yazın.